Τα παιδιά αγαπούν πολύ τις ιστορίες μυστηρίου. Θαυμάζουν τους ντετέκτιβ και τους πράκτορες. Λατρεύουν την περιπέτεια. Μαγεύονται από το σασπένς.
Γιατί άραγε είναι σημαντική η ανάγνωση ιστοριών μυστηρίου;
Τα βιβλία μυστηρίου θυμίζουν επίλυση παζλ όπου κομμάτι με το κομμάτι οδηγούμαστε σε ένα σύνολο. Κατά τη διάρκεια αυτού του ταξιδιού τα παιδιά αναπτύσσουν πολλές ικανότητες.
Εξασκούν ιδιαίτερα τη λογική σκέψη. Αντιλαμβάνονται και αναλύουν την αλληλουχία των γεγονότων που οδηγούν στη λύση του μυστηρίου καθώς τα βιβλία αυτά έχουν συχνά μια ενδιαφέρουσα πλοκή.
Εξασκούν τη μνήμη, ενισχύουν την προσοχή τους, μαθαίνουν να εξάγουν συμπεράσματα. Πρέπει να εντοπίσουν και να συγκρατήσουν στο μυαλό τους διάφορα στοιχεία τα οποία στη συνέχεια θα συνδυάσουν για να φτάσουν πιο κοντά στη λυση. Σαν να βρίσκονται σε έναν λαβύρινθο και σιγά σιγά να προχωρούν προς την έξοδο μελετώντας προσεκτικά κάθε λεπτομέρεια και κρατώντας στη μνήμη τους τα σημεία που έχουν ήδη διαβεί.
Οι ιστορίες μυστηρίου καλλιεργούν τη φαντασία. Το μυαλό αναγκάζεται να κάνει υπερβάσεις, να πλάσει λύσεις, να κάνει ακόμη και παράταιρους συνδυασμούς. Φανταστικές εικόνες, κόσμοι και στοιχεία στροβιλίζονται στο μυαλό του αναγνώστη με τρόπο δημιουργικό, πρωτότυπο, μαγικό.
Μέσα από τις ιστορίες μυστηρίου, συχνά οι μικροί αναγνώστες αναγνωρίζουν μοτίβα συμπεριφοράς και συναισθήματα. Εισπράττουν για παράδειγμα την αμηχανία κάποιου ήρωα, τα συναισθήματα ενοχής ενός άλλου, διακρίνουν τον φόβο, τον φθόνο, τον δόλο και πώς αυτός ενορχηστρώνεται ή το αίσθημα αδικίας κάποιων άλλων. Εκπαιδεύονται επομένως στην αποκωδικοποίηση συμπεριφορών αλλά και στην αναγνώριση των συναισθημάτων.
Ένα ακόμη ιδιαίτερα ενδιαφέρον σημείο είναι ότι μέσα από την πλοκή, σύνθετη ή μη, μπαίνουν σε μια διαδικασία να μην εισπράττουν τα πάντα ως δεδομένα. Αναπτύσσουν δηλαδή την κριτική σκέψη. Συχνά τα παιδιά θεωρούν ότι τα πράγματα είναι έτσι, απλώς επειδή τους το διαβεβαίωσε κάποιος. Διαβάζοντας όμως ιστορίες μυστηρίου, η εξέλιξη της δράσης ιντριγκάρει το μυαλό τους και τα υποβάλει σε μια δημιουργική διαδικασία να θέτουν συνεχώς ερωτήματα μέσα από τα οποία μπορεί να αποδειχτεί ότι η αλήθεια είναι διαφορετική.
Επιπλέον, συχνά στα βιβλια μυστηρίου, υπάρχει μια σύγκρουση του καλού με το κακό. Συμβαίνει κάτι περίεργο ή ανέντιμο ή ενοχλητικό ή κάτι άλλο που μπορεί να φαντάζει εξαιρετικά κακό. Μπορεί να έγινε εσκεμμένα ή κατά λάθος. Αυτό δεν έχει σημασία, το μυστήριο πρέπει να λυθεί. Ο ντετέκτιβ, ο πράκτορας ή ο φιλοπερίεργος πρωταγωνιστής του βιβλίου έρχεται να βρει τη λύση και σε κάποιες περιπτώσεις να συγκρουστεί με το “κακό” ή κάποιο ψέμα. Αυτό βοηθά τα παιδιά να κατανοήσουν καλύτερα το αξιακο σύστημα, να μπορούν να είναι πιο δίκαια, να μην καταδικάζουν χωρίς να έχουν διερευνήσει.
Μέσα από αυτές τις ιστορίες τα παιδιά ταυτίζονται με ήρωες που είναι σε εγρήγορση και έχουν μια κάποια ευφυΐα, παρατηρητικότητα κι ευρηματικότητα η οποία τους επιτρέπει να είναι αποτελεσματικοί πράκτορες/ντετέκτιβ και να επιλύουν τα μυστήρια που τους ανατίθενται. Σε μια εποχή που κατακλύζεται από πρότυπα που στηρίζονται μόνο στη δύναμη της εξωτερικής εμφάνισης και του life style, είναι σημαντικό τα παιδιά να μπορούν να εκτιμήσουν την αξία της ευστροφίας.
Τέλος, τα βιβλια μυστηρίου προσφέρουν απόλαυση, έντονες συγκινήσεις, έχουν ιδιαίτερο χιούμορ, ανατροπές, έξυπνες ατάκες, μπόλικο σασπένς, υπέροχες εικόνες…
